معرفی کامل آهک کلسینه + 10 کاربرد شگفت‌انگیز آن

آهک کلسینه، که با نام آهک کلوخه نیز شناخته می‌شود، ماده‌ای معدنی با فرمول Ca(OH)2 است که از خاموش کردن آهک زنده (CaO) با آب به دست می‌آید. این ماده پودری سفید رنگ و بی‌بو است که کاربردهای فراوانی در صنعت، ساختمان‌سازی و کشاورزی دارد.

در این مقاله قصد داریم به معرفی کامل آهک کلسینه و 10 کاربرد شگفت‌انگیز آن بپردازیم. با مطالعه این مقاله، با این ماده شگفت‌انگیز و مزایای بی‌نظیر آن آشنا خواهید شد وهمچنین، اطلاعات جامعی در مورد نحوه خرید آهک کلسینه از کارخانه تولید آهک آهک سازان سپاهان گستر و قیمت آن ارائه خواهیم داد.

آهک کلسینه (آهک کلوخه)

فهرست مطالب

آهک کلسینه | آهک کلوخه چیست؟

آهک کلسینه، که به آهک پخته شده یا آهک کلوخه نیز معروف است، ماده ای معدنی با فرمول شیمیایی CaO است. این ماده از حرارت دادن سنگ آهک (کربنات کلسیم) در دمای بالا (معمولاً بین 900 تا 1200 درجه سانتیگراد) به دست می آید. در این فرآیند، دی اکسید کربن از سنگ آهک جدا شده و آهک کلسینه باقی می ماند. آهک کلسینه پودری سفید رنگ، قلیایی و سوزاننده است که کاربردهای فراوانی در صنایع مختلف دارد.

خواص و ویژگی های آهک کلسینه(آهک کلوخه)

آهک کلسینه (اکسید کلسیم) ماده ای معدنی با خواص منحصر به فردی است که آن را برای کاربردهای مختلف در صنایع مختلف مفید می کند. در این بخش به بررسی برخی از خواص و ویژگی های مهم آهک کلسینه می پردازیم:

جدول خلاصه ای از خواص فیزیکی و شیمیایی آهک کلسینه

خاصیتمقدار
فرمول شیمیاییCaO
جرم مولی56.08 گرم بر مول
نقطه ذوب2580 درجه سانتیگراد
نقطه جوش2850 درجه سانتیگراد
چگالی3.3 تا 3.5 گرم بر سانتی متر مکعب
حلالیت در آب1.58 گرم در 100 گرم آب در دمای 25 درجه سانتیگراد
pH12.4 (محلول اشباع)

واکنش آهک کلسینه با آب

یکی از مهمترین خواص آهک کلسینه، واکنش پذیری آن با آب است. هنگامی که آهک کلسینه با آب تماس پیدا می کند، واکنش گرمازایی به شرح زیر رخ می دهد:

CaO + H2O → Ca(OH)2 + حرارت
این واکنش به عنوان “خاموش کردن آهک” یا “هیدراسیون آهک” نیز شناخته می شود. در این واکنش، آهک کلسینه با آب ترکیب شده و هیدروکسید کلسیم (آهک هیدراته) و گرما تولید می کند. گرمای حاصل از این واکنش می تواند به قدری زیاد باشد که باعث جوشیدن آب و بخار شدن آن شود.

 گرمای حاصل از واکنش آهک با آب

گرمای حاصل از واکنش آهک کلسینه با آب به عوامل مختلفی از جمله خلوص آهک کلسینه، دمای آب و نسبت آب به آهک بستگی دارد. به طور کلی، گرمای حاصل از این واکنش حدود 1160 کیلوژول بر مول آهک کلسینه است.

 خواص فیزیکی آهک کلسینه

  •  رنگ و ظاهر آهک کلسینه: آهک کلسینه پودری سفید رنگ، نرم و فاقد بو است. با گذشت زمان و جذب رطوبت، رنگ آهک کلسینه می تواند به تدریج به خاکستری یا زرد تغییر یابد.
  • دانسیته و وزن مخصوص آهک: دانسیته آهک کلسینه به خلوص و نوع آن بستگی دارد. به طور کلی، دانسیته آهک کلسینه بین 3.3 تا 3.5 گرم بر سانتی متر مکعب است.

 خواص شیمیایی آهک کلسینه

  • قلیایی بودن (pH) آهک کلسینه: آهک کلسینه ماده ای قلیایی قوی است. محلول اشباع آهک کلسیم در آب دارای pH حدود 12.4 است. این خاصیت قلیایی آهک کلسینه باعث می شود که در کاربردهای مختلفی مانند خنثی سازی اسیدها، تصفیه آب و فاضلاب و چرم سازی مورد استفاده قرار گیرد.
  •  حلالیت آهک کلسینه در آب: آهک کلسینه در آب نسبتاً محلول است. حلالیت آهک کلسیم در آب به دمای آب بستگی دارد. در دمای 25 درجه سانتیگراد، 1.58 گرم آهک کلسیم در 100 گرم آب حل می شود.

 نام های دیگر آهک کلسینه چیست؟

علاوه بر آهک کلسینه و آهک پخته شده، نام های دیگری نیز برای این ماده وجود دارد، از جمله:

  • آهک زنده
  • آهک کلوخه
  • اکسید کلسیم
  • شیره آهک
  • آهک سفید
  • سنگ آهک پخته شده

 آهک کلسینه چگونه به دست می آید؟

آهک کلسینه از طریق فرآیندی به نام کلسیناسیون سنگ آهک به دست می آید. این فرآیند شامل مراحل زیر است:

 فرآیند کلسیناسیون سنگ آهک

  1. استخراج سنگ آهک: سنگ آهک از معادن استخراج می شود.
  2.  خردایش و آسیاب: سنگ آهک استخراج شده به قطعات کوچکتر خرد شده و آسیاب می شود.
  3. پیش گرمایش: سنگ آهک آسیاب شده در کوره های پیش گرمایش تا دمای حدود 800 درجه سانتیگراد گرم می شود.
  4. کلسیناسیون: سنگ آهک پیش گرم شده در کوره های کلسیناسیون در دمای بالا (معمولاً بین 900 تا 1200 درجه سانتیگراد) حرارت داده می شود. در این مرحله، دی اکسید کربن از سنگ آهک جدا شده و آهک کلسینه باقی می ماند.
  5. سرد کردن: آهک کلسینه داغ به آرامی سرد می شود تا از ترک خوردن و خرد شدن آن جلوگیری شود.
  6. بسته بندی و حمل و نقل:  آهک کلسینه سرد شده بسته بندی شده و برای مصارف مختلف حمل و نقل می شود.

 کوره های آهک پزی برای کلسیناسیون سنگ آهک 

دو نوع اصلی کوره برای کلسیناسیون سنگ آهک وجود دارد:

  • کوره های آهک پزی عمودی: این نوع کوره ها برای تولید آهک کلسینه با کیفیت بالا استفاده می شوند.
  • کوره های آهک پزی دوار: این نوع کوره ها برای تولید آهک کلسینه با کیفیت پایین تر و به طور کلی برای مصارف صنعتی استفاده می شوند.

عوامل موثر بر کیفیت آهک کلسینه

کیفیت آهک کلسینه به عوامل مختلفی از جمله خلوص سنگ آهک، دمای کلسیناسیون، زمان کلسیناسیون و نوع کوره بستگی دارد. آهک کلسینه با خلوص بالا و ناخالصی کم، از کیفیت بالاتری برخوردار است.کیفیت آهک کلسینه به طور مستقیم بر عملکرد و کارایی آن در کاربردهای مختلف تاثیر می گذارد. 

عوامل متعددی بر کیفیت آهک کلسینه تاثیر می گذارند، از جمله:

  • خلوص سنگ آهک: ناخالصی های موجود در سنگ آهک مانند سیلیس، اکسید آهن و اکسید منیزیم می توانند بر کیفیت آهک کلسینه تاثیر منفی بگذارند.
  • دمای کلسیناسیون: دمای کلسیناسیون باید به دقت کنترل شود. دمای پایین منجر به عدم پخت کامل آهک کلسینه و باقی ماندن ناخالصی ها می شود، در حالی که دمای بالا می تواند منجر به دانه بندی شدن و کاهش فعالیت آهک کلسینه شود.
  • زمان کلسیناسیون: زمان کلسیناسیون باید به اندازه کافی باشد تا دی اکسید کربن به طور کامل از سنگ آهک جدا شود. زمان کلسیناسیون به دمای کلسیناسیون و نوع سنگ آهک بستگی دارد.
    نوع کوره: نوع کوره مورد استفاده برای کلسیناسیون سنگ آهک نیز می تواند بر کیفیت آهک کلسینه تاثیر بگذارد. کوره های آهک پزی عمودی به طور کلی آهک کلسینه با کیفیت بالاتری نسبت به کوره های آهک پزی دوار تولید می کنند.
    در هنگام انتخاب آهک کلسینه، باید به این عوامل توجه کرد و آهکی را انتخاب کرد که برای کاربرد مورد نظر شما مناسب باشد.
کاربردهای اهک کلسینه در صنایع مختلف

کاربردهای گسترده آهک کلسینه در صنایع مختلف: از ساختمان سازی تا داروسازی

آهک کلسینه (اکسید کلسیم) ماده ای معدنی با خواص منحصر به فرد است که به دلیل تنوع کاربرد، جایگاه ویژه ای در صنایع مختلف پیدا کرده است. از ساخت و ساز گرفته تا فرآوری مواد غذایی، آهک کلسینه نقشی اساسی در فرآیندهای مختلف ایفا می کند. در این بخش به بررسی مهمترین کاربردهای آهک کلسینه در صنایع مختلف می پردازیم.

 صنعت ساختمان و عمران

 ملات سازی و اندودکاری: آهک کلسینه به عنوان یکی از اجزای اصلی ملات ها و اندودها در صنعت ساختمان، نقش مهمی در استحکام و زیبایی بناها ایفا می کند. خاصیت قلیایی بودن و چسبندگی بالای آهک کلسینه، آن را به ماده ای ایده آل برای ملات سازی و اندودکاری سطوح مختلف مانند آجر، سنگ و بلوک تبدیل کرده است. ملات های آهکی به دلیل مقاومت بالا در برابر رطوبت و نفوذ آب، گزینه ای مناسب برای مناطق مرطوب و پر بارش هستند.

بتن ریزی و تولید بلوک: آهک کلسینه ماده اولیه ی اصلی در تولید سیمان پرتلند، مهمترین ماده چسبنده در بتن، به شمار می رود. مخلوط کردن آهک کلسینه با سیلیس و سولفات کلسیم، سیمان پرتلند را به ارمغان می آورد که استحکام و پایداری سازه های بتنی را تضمین می کند.
علاوه بر این، از آهک کلسینه در تولید بلوک های سیمانی و آهکی نیز استفاده می شود. این بلوک ها به دلیل قیمت مناسب و عایق حرارتی بودن، کاربرد فراوانی در ساخت دیوارها و پارتیشن ها دارند.

صنعت فولاد | اسیدشویی | تولید سرباره در کوره های ذوب

فرایند زنگ زدایی فولاد (اسیدشویی):  آهک کلسینه در زنگ زدایی فولاد (اسیدشویی) نقشی کلیدی ایفا می کند. در این فرآیند، آهک کلسینه با اسیدها واکنش داده و نمک و آب تولید می کند که به حذف زنگ و جرم از سطح فولاد کمک می کند. اسیدشویی با آهک کلسینه، کیفیت سطح فولاد را افزایش داده و از خوردگی و پوسیدگی آن در برابر عوامل محیطی محافظت می کند.

تولید سرباره در کوره های ذوب فولاد: در کوره های ذوب فولاد، از آهک کلسینه به عنوان ماده اولیه برای تولید سرباره استفاده می شود. سرباره ماده ای معدنی است که ناخالصی های موجود در سنگ آهن را به خود جذب می کند و از کیفیت فولاد تولیدی محافظت می کند. آهک کلسینه با ترکیب با ناخالصی ها، سرباره ای روان و با نقطه ذوب پایین ایجاد می کند که به راحتی از فولاد مذاب جدا می شود.

صنایع شیمیایی | خنثی سازی اسیدها

آهک کلسینه به دلیل خاصیت قلیایی قوی، ماده ای ایده آل برای خنثی سازی اسیدها در صنایع مختلف از جمله صنایع شیمیایی، دارویی و غذایی به شمار می رود. خنثی سازی اسیدها با آهک کلسینه، از خوردگی تجهیزات و ظروف، مسمومیت و خطرات ناشی از اسیدها جلوگیری می کند.

تصفیه آب و فاضلاب: آبی زلال و عاری از آلاینده ها

آهک کلسینه در تصفیه آب و فاضلاب نقشی اساسی دارد. این ماده می تواند ذرات معلق، فلزات سنگین و آلاینده های موجود در آب و فاضلاب را جذب کرده و از بین ببرد. استفاده از آهک کلسینه در تصفیه خانه ها، به حفظ سلامتی انسان و محیط زیست کمک می کند.

کشاورزی | تنظیم اسیدیته خاک

آهک کلسینه برای تنظیم اسیدیته خاک و اصلاح خاک های اسیدی به کار می رود. بسیاری از گیاهان برای رشد به خاکی با pH مناسب نیاز دارند. خاک های اسیدی دارای pH پایین هستند و می توانند برای جذب مواد مغذی توسط گیاهان مشکل ایجاد کنند. آهک کلسینه با افزایش pH خاک، آن را به محیطی مناسب برای رشد گیاهان تبدیل می کند.

دامپروری | ضدعفونی کننده و سموم دفع آفات

از آهک کلسینه به عنوان ضدعفونی کننده در مرغداری ها، گاوداری ها و سایر دامداری ها استفاده می شود. آهک کلسینه باکتری ها، قارچ ها و ویروس های مضر را از بین می برد و از بروز بیماری در دام و طیور جلوگیری می کند.

علاوه بر این، از آهک کلسینه به عنوان سموم دفع آفات نیز استفاده می شود. برخی از حشرات و آفات مضر برای محصولات کشاورزی، به آهک کلسینه حساس هستند و تماس با آن می تواند آنها را از بین ببرد.

سایر کاربردها

چرم سازی: لطافت و ظرافت چرم 

در فرآیند چرم سازی، از آهک کلسینه برای از بین بردن مو و چربی از پوست حیوانات استفاده می شود. آهک کلسینه با باز کردن منافذ پوست، زمینه را برای مراحل بعدی فرآیند چرم سازی مانند دباغی و رنگرزی فراهم می کند.

 صنایع غذایی: طعمی دلچسب و ماندگار

از آهک کلسینه در برخی از مواد غذایی مانند نان و ماکارونی به عنوان تنظیم کننده pH استفاده می شود. آهک کلسینه به حفظ طعم و کیفیت مواد غذایی کمک می کند و از فاسد شدن سریع آنها جلوگیری می کند.

 صنایع دارویی: تسکینی برای درد و رنج

از آهک کلسینه در برخی از داروها به عنوان آنتی اسید و ضد اسهال استفاده می شود. آهک کلسینه با خنثی سازی اسید معده، به رفع سوء هاضمه، دل درد و سوزش سر دل کمک می کند.

نتیجه گیری:

آهک کلسینه ماده ای معدنی با کاربردهای فراوان و متنوع در صنایع مختلف است. از صنعت ساختمان و عمران تا کشاورزی و داروسازی، آهک کلسینه نقشی اساسی در فرآیندهای مختلف ایفا می کند. خواص منحصر به فرد فیزیکی و شیمیایی آهک کلسینه، آن را به ماده ای ارزشمند و پرکاربرد تبدیل کرده است.

در هنگام خرید آهک کلسینه به چه نکاتی باید توجه کرد؟

  • نوع و گرید آهک کلسینه: با توجه به کاربرد مورد نظر خود، نوع و گرید مناسب آهک کلسینه را انتخاب کنید.
  • قیمت: قیمت آهک کلسینه می تواند بسته به نوع، گرید، خلوص و برند آن متفاوت باشد. قبل از خرید، قیمت ها را در منابع مختلف مقایسه کنید.
  • شرایط حمل و نقل: از شرایط ارسال و تحویل محصول و همچنین هزینه های آن مطلع شوید.
  • خدمات پس از فروش: از فروشنده در مورد خدمات پس از فروش و ضمانت کیفیت محصول سوال کنید.

    با خرید آهک کلسینه از منابع معتبر، می توانید از کیفیت و مرغوبیت این محصول اطمینان حاصل کنید و از آن در صنایع مختلف با خیالی آسوده استفاده نمایید.